X
تبلیغات
همه چیز در مورد بدنسازی - گلوتامين چيست؟

همه چیز در مورد بدنسازی

آشنایی با اصول علمی بدنسازی

گلوتامين چيست؟

 

گلوتامين فراوان ترين اسيد آمينه غير ضروري موجود در بدن آدمي است. اين اسيد آمينه در سطح و حجم گسترده اي در عضلات اسکلتي و در پلاسماي خون موجود بوده و وظايف متعددي از جمله انتقال نيتروژن بين ارگان ها، سم زدايي بدن، کمک به دفع آمونياک از بدن، کمک به تشکيل و توليد RNA و DNA، تقويت سيستم ايمني بدن را بر عهده داشته و در برخي موارد نيز به عنوان منبع سوخت وارد عمل شده و انرژي لازم براي انجام فعاليت هاي فيزيکي آدمي را تامين مي کند.

اين اسيد آمينه به همان اندازه که موجب تقويت سيستم ايمني در بدن مي شود تاثيرات آنابوليکي نيز از خود نشان داده است. خوانندگان و ورزشکاران ايراني معمولاً آنابوليک را با استروئيدها شناخته و با شنيدن واژه آنابوليک بي اختيار به ياد استروئيدها و داروهاي ممنوعه در ورزش مي افتند اما حقيقت اين است که آنابوليک به موادي اعم از مجاز و يا غير مجاز  اطلاق مي شود که منجر به تشديد روند عضله سازي در بدن موجودات زنده مي شود حال اين مواد مي توانند استروئيد و غير مجاز بوده و يا اسيد آمينه و مجاز باشند.

پرداختن به تمرينات شديد و در برخي موارد  نيز استفاده از برخي استروئيدها که خواص آندروژني قدرتمندي نيز دارند موجب تضعيف سيستم ايمني بدن مي شود. گلوتامين در بين ورزشکاران و در صنعت مکمل سازي نامي آشنا بوده و کمپاني هاي مکمل سازي نيز بيشتر بر خواص تقويت کنندگي سيستم ايمني اين ترکيب توجه نشان مي دهند.

از ديگر خواص اسيد آمينه گلوتامين که موجب شهرت و محبوبيت آن در بين ورزشکاران و حتي کمپاني هاي مکمل سازي شده است مي توان به تاثير مثبت آن در افزايش حجم سلول هاي عضلاني، تاثير مثبت آن در احياي ذخاير تهي شده گليکوژن، تسريع فرايند ريکاوري، کاهش دردهاي عضلاني که معمولاً پس از انجام تمرينات شديد بدني در عضلات حس مي شود و در نهايت نيز به افزايش تحمل پذيري بدن و عضلات براي پذيرش فشار تمرين اشاره کرد.

مکانيسم عمل گلوتامين

عضلات اسکلتي منبع اصلي گلوتامين موجود در بدن بوده و در مواقع لزوم نياز بدن به اين اسيد آمينه را بر طرف مي کنند. اين تئوري امروزه هنوز به قوت خود باقي است که حتي عضلات اسکلتي سهم عمده اي از گلوتامين موجود در پلاسماي خون را نيز تامين مي کند.

اين حقيقت نيز امروزه پذيرفته شده است که در شرايطي همانند بروز عارضه تمرين زدگي و يا در شرايطي که بدن با فشار تمرينات شديد بدني درگير است گلوتامين آزاد شده از عضلات اسکلتي براي تامين نياز بدن به اين ماده و اين ترکيب کفايت نمي کند. به همين دليل نيز در برخي منابع و در برخي موارد اين اسيد آمينه را جزو اسيد آمينه هاي ضروري تقسيم بندي مي کنند چرا که در شرايطي همچون موارد ياد شده بدن به تنهايي قادر به رفع نياز خود به آن نيست.

در مورد عضلات اسکلتي که ممکن است براي خوانندگان ابهام برانگيز باشد بايد اشاره کنيم که مراد از عضلات اسکلتي همان عضلاتي است که انقباض آنها ارادي بوده و تحت کنترل خود فرد قرار دارد. علاوه بر عضلات اسکلتي در بدن آدمي عضلات ديگري موسوم به عضلات صاف ي حلقوي نيز وجود دارند که انقباض آنها غير ارادي بوده و تحت کنترل اعصاب سمپاتيک و پاراسمپاتيک است. اين قبيل عضلات حرکات روده اي، تنگ و گشاد شدن ديواره رگ ها و غيره را در بدن آدمي بر عهده دارند.

همانگونه که گفته شد در برخي موارد بدن به خودي خود قادر به برطرف کردن نياز خود به اسيد آمينه گلوتامين نبوده و نياز به دريافت آن از طريق رژيم غذايي پيدا مي کند. در اين مرحله است که مکمل هاي غذايي ارزش و اهميت پيدا مي کنند.

علاوه بر ورزشکاران رشته هاي قدرتي و سرعتي که اصلي ترين مصرف کنندگان مکمل هاي حاوي اين اسيد آمينه هستند حتي مصرف و تجويز آن در مورد بيماراني که از ناراحتي هاي گوارشي رنج مي برند نيز معمول و موثر بوده است. علاوه بر اين امروزه براي درمان بيماري ايدز نيز از مکمل هاي حاوي اين اسيد آمينه استفاده هاي موفقي صورت گرفته است. البته مراد از درمان به تاخير انداختن مرگ اين بيماران است و الا اين بيماري کماکان غير قابل درمان است.

زماني که بدن را با فشار تمريني سنگين درگير مي کنيد گلوتامين موجود در پلاسماي خون آدمي به طرز محسوسي افت پيدا مي کند. در شرايطي که بدن با عفونت نيز درگير شود همين مسئله اتفاق افتاده و اين در حالي است که افت محسوس گلوتامين موجود در پلاسما زمينه را براي بروز عفوت نيز مهيا مي کند. در شرايطي که ميزان گلوتامين موجود در خون آدمي افت پيدا کند اندام ها و ارگان هايي که براي عملکرد صحيح و طبيعي نياز به دريافت مقادير زيادي از اسيد آمينه گلوتامين دارند نيز دچار بحران و مشکل مي شوند. از جمله اين اندام هاي مي توان به کليه ها که حفظ بالانس و حفظ تعادل اسيدي بدن را بر عهده دارند اشاره کرد. از ديگر ارگان هايي که نياز به دريافت گلوتامين دارند مي توان کبد را نام برد. کبد براي سنتز گليکوژن و ديگر ترکيبات همانند آنتي اکسيدان ها، گلوتاتيون، توليد سلول هاي سيستم ايمني و ديگر موارد نياز به دريافت مقادير کافي اين اسيد آمينه دارد. همچنين گفته مي شود که ميزان انباشته بودن ذخاير گلوتامين موجود در داخل عضلات با افزايش حجم عضلاني که مورد نظر و مطلوب ورزشکاران رشته پرورش اندام است ارتباط معني داري داشته است.

تحقيقات چه مي گويند؟

گفته مي شود که يکي از دلايل بروز خستگي که در اثر پرداختن به تمرينات شديد بدني رخ مي دهد تهي شدن ذخاير گلوتامين موجود در سلول هاي عضلاني است. تحقيقات نشان داده است که هم تمرينات هوازي و هم تمرينات با وزنه منجر به تهي شدن ذخاير گلوتامين موجود در عضلات مي شود. محققين عقيده دارند که مصرف در حدود 8 گرم گلوتامين به همراه مقاديري قند بلافاصله پس از اتمام تمرينات روزانه در احياي ذخاير گلوتامين به تحليل رفته در بافت عضلاتي مفيد واقع شده و از شدت خستگي فرد به خوبي کم مي کند.

گفته مي شود که دريافت آب کافي نيز در تسريع فرايند ريکاوري موثر واقع شده است. مصرف مکمل هاي حاوي گلوتامين مخصوصاً در وعده پس از تمرين در افزايش سطح اين اسيد آمينه در پلاسماي خون موثر بوده و موجب مي شود تا ضعف سيستم ايمني که در اثر افت ميزان گلوتامين در خون به وجود مي آيد نيز برطرف شود.

تحقيقات همچنين نشان داده است که مصرف مکمل هاي حاوي گلوتامين در وعده پس از تمرين در بازسازي و در احياي ذخاير گليکوژن موجود در عضلات که در اثر پرداختن به تمرينات شديد بدني تهي مي شود موثر واقع مي شود. اين در حالي است که بنا به توصيه محققين بايد در وعده غذايي که پس از تمرين مي خوريد حتماً بايد مقادير کافي از پروتئين و قند نيز گنجانده شود.

تحقيقات زيادي در مورد تاثير مصرف مکمل هاي حاوي گلوتامين در وعده غذايي پس از تمرين انجام شده و نتايج آنها نيز در منابع گوناگون منتشر شده است. گفته مي شود که پرداختن به تمرينات شديد بدني و همين طور هم پرداختن به تمرينات استقامتي همانند دوهاي طولاني مدت زمينه را براي بروز عفونت هاي مختلف در بدن آماده و مهيا مي کند. تحقيقات به اين نتيجه رسيده است که مصرف مکمل هاي حاوي گلوتامين واقعي در مورد ورزشکاران قدرتي کار و استقامتي کار ابتلا اين افراد به عفونت هاي مخنلف را در سطح گسترده اي مهار مي کند. از جمله عفونت هايي که سلامت ورزشکاران را تهديد مي کند و در بين عموم ورزشکاران نيز شايع است مي توان به سرما خوردگي و آنفلوآنزا اشاره کرد.

پرداختن به تمرينات شديد همچنين منجر به کاهش گليکوژن موجود در عضلات شده و همين مسئله نيز موجب مي شود تا روند طبيعي ريکاوري به تعويق افتاده و مدت زمان لازم براي رسيدن بدن به آمادگي پذيرش جلسه تمريني ديگر افزايش يابد. اين در حالي است که شما با مصرف گلوتامين کافي پس از اتمام تمرين روزانه مي توانيد با تقويت احياي سريع ذخاير گليکوژن تهي شده در عضلات علاوه بر کوتاه کردن مدت زمان لازم براي ريکاوري شدن عضلات، سنتز پروتئين در بافت هاي عضلاني را نيز به خوبي تشديد کنيد.

دز مصرف گلوتامين

محققين عقيده دارند که دز متوسط مصرف گلوتامين در حدود 3 الي 6 گرم در روز است که بايد به همراه رژيم هاي غذايي سرشار از پروتئين مصرف شود. البته ورزشکاراني که با شدت هاي بسيار بالا تمرين کرده و يا ساعت هاي طولاني را به تمرين با وزنه اختصاص مي دهند مي توانند از اين دز نيز فراتر بروند.

گفته مي شود که براي مقابله با افت ميزان گلوتامين موجود در پلاسماي خون مصرف 0.1 گرم گلوتامين به ازاي هر کيلوگرم وزنه بدن کفايت مي کند. مصرف گلوتامين بلافاصله پس از اتمام برنامه تمريني در تسريع ريکاوري موثر است اما کمپاني هاي مکمل سازي مصرف آن در طول روز را نيز مفيد فايده مي دانند. آنها دز مصرف را در حدود 5 گرم پس از تمرين و 5 الي 10 گرم نيز در طول روز توصيه مي کنند.

نتيجه

به گفته محققان روش مشخص و معيني براي تعيين ميزان نياز واقعي بدن به گلوتامين مصرفي در طول روز در دست نيست. همچنين گفته مي شود که مصرف مکمل هاي حاوي اين اسيد آمينه نيز عوارض جانبي ناگواري را به دنبال نداشته است اين در حالي است که تحقيقات انجام شده در زمينه تاثير اين ترکيب بر پيشرفت هاي ورزشي ورزشکاران رشته هاي مختلف مصرف آن را تاييد کرده است.

بنابراين مي توان گفت که مصرف مکمل هاي حاوي اين ترکيب براي پيشرفت هاي ورزشي در برخي موارد الزامي به نظر مي رسد اما اين گفته هرگز به اين معني نيست که نديده و نسنجيده به هر نوع مکملي که به نام گلوتامين عرضه مي شود اعتماد کرده و از آن استقبال کنيد. در انتخاب مکمل نيز همانند هر مورد ديگري که در زندگي انتخاب مي کنيد وسواس به خرج داده و به جز واقعيات به چيز ديگري اطمينان نکنيد

+ نوشته شده در  چهارشنبه پنجم مهر 1385ساعت 10:1 بعد از ظهر  توسط مهدی  |